Kolagen dla ścięgien, więzadeł i kości – kompleksowe wsparcie dla aktywnych

Czym jest kolagen?

Kolagen to główne białko tkanki łącznej, stanowiące około 30% wszystkich protein w organizmie człowieka. Jego cząsteczki są zbudowane z aminokwasów, głównie glicyny, proliny, hydroksyproliny i hydroksylizyny. Włókna kolagenowe cechują się dużą odpornością na uszkodzenia i elastycznością, dlatego pełnią funkcję „rusztowania” dla komórek tworzących różnego rodzaju struktury. Ich unikalne właściwości wynikają nie tylko z budowy chemicznej, ale także struktury samych włókien kolagenowych, które są ze sobą splecione w potrójną helisę [1].

Obecnie wyodrębnia się ponad 20 typów kolagenu, które są rozmieszczone w różnych typach tkanki łącznej. W ścięgnach i tkance kostnej dominuje typ I, natomiast w chrząstkach występują głównie typy II, IX, X i XI białka kolagenowego. Ma to znaczenie z punktu widzenia ewentualnej suplementacji. Preparaty kolagenowe na skórę powinny zawierać inny rodzaj kolagenu, niż te, które mają wspierać układ ruchu.

Wpływ kolagenu na układ ruchu

Kolagen jest zwykle kojarzony z jędrną i gładką skórą, ale ma on również kluczowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania układu ruchu. Wpływa na gęstość kości, ruchomość stawów. Jest też elementem budulcowym więzadeł, ścięgien i chrząstki stawowej, odpowiadając za jej stan i nawilżenie. Dlatego osoby, które regularnie trenują, powinny zwrócić szczególną uwagę na obecność tego białka w swojej diecie [2].

Warto pamiętać, że endogenna synteza kolagenu maleje wraz z wiekiem. Po 25. roku życia organizm wytwarza coraz mniej białka kolagenowego, aby zaprzestać jego produkcji około 60. roku życia. Włókna kolagenowe z biegiem czasu stają się cieńsze i mniej elastyczne, co przejawia się m.in. w zmarszczkach pojawiających się na powierzchni skóry, ale też zwiększonej kruchości kości [1].

Kto powinien suplementować kolagen?

Po preparaty kolagenowe powinny sięgnąć przede wszystkim osoby aktywne fizycznie niezależnie od wieku, aby wspierać organizm. Są one przydatne także dla seniorów oraz osób borykających się z nadmierną masą ciała, których układ ruchu jest obciążony w sposób niefizjologiczny na co dzień.

Jak wybierać preparaty kolagenowe?

Sięgając po suplementy kolagenowe, warto zwrócić uwagę na ich skład. Istotne znaczenie ma witamina C, której obecność usprawnia syntezę naturalnego kolagenu oraz zwiększa jego usieciowanie [3]. Dla osób aktywnych fizycznie przydatny będzie też dodatek siarczanu chondroityny. To naturalny składnik chrząstki stawowej, który działa protekcyjnie i wspiera regenerację oraz produkcję mazi stawowej, obniżając tarcie [4].

Dobry kolagen na stawy powinien być wzbogacony o witaminę D. Zwiększa ona wchłanianie wapnia i fosforu z jelit, co przekłada się na lepszą mineralizację kości [5]. Oznacza to wzrost gęstości masy kostnej, co z kolei chroni szkielet przed urazami mechanicznymi, jakie często pojawiają się w sporcie.

Często pomijanymi elementami są pierwiastki śladowe, takie jak cynk, miedź i selen. Choć nie przyczyniają się one bezpośrednio do zwiększenia poziomu kolagenu, działają antyoksydacyjnie, usprawniając usuwanie wolnych rodników z organizmu. Pomagają łagodzić też stan zapalny powstający w wyniku intensywnej aktywności fizycznej [6].

Bibliografia:

Nowicka-Zuchowska A. i in., Kolagen – rola w organizmie i skutki niedoboru, Lek w Polsce, Vol. 29 Nr 11/12’19 (342/343);

Bugla K. i in., Potencjalny wpływ doustnej suplementacji kolagenu na układ mięśniowo-szkieletowy: gęstość mineralna kości, siła mięśniowa i potreningowa bolesność mięśni, stabilność oraz ruchomość stawów, zastosowania w reumatologii i tendinopatiach – przegląd artykułów, Farmacja Współczesna 2024; 17: 108-115;

Janda K. i in., Witamina C – budowa, właściwości, funkcje i występowanie, Pom J Life Sci 2015, 61, 4, 419–425;

Singh JA, Noorbaloochi S, MacDonald R, Maxwell LJ. Chondroitin for osteoarthritis. Cochrane Database Syst Rev. 2015 Jan 28;1(1):CD005614;

Walicka M. I in., Witamina D – wpływ na kość, Postępy Nauk Medycznych 3/2012, s. 232-236;

Amhare, A.F.; Liu, H.; Qiao, L.; Deng, H.; Han, J. Elemental Influence: The Emerging Role of Zinc, Copper, and Selenium in Osteoarthritis. Nutrients 2025.

Artykuł sponsorowany